این مطلب به کارِ کسانی که می خواهند در رشته های علوم انسانی درخواست پذیرش بدهند نیز می آید.
1- من بسیار بسیار بسیار (و باز هم بسیار) خوشحالم که دارم این جا در دانشگاه سی ای یوی بوداپست مطالعات جنسیت می خوانم. فکر می کنم یکی از بهترین انتخاب هایی بوده که تا حالا کرده ام. چیزهایی که می خوانم همان هایی است که پیش از این فکرش را کرده بودم. درس ها جذاب و دوست داشتنی اند. آدم ها هم همین طور. درس های این ترم من این ها هستند:
Foundation in Gender Studies I
Anthropological Sexualities: Sex, Culture, Power
The Politics of Reproduction
Gender and International Development; Theory, Practice, and Responses
Academic Writing
ادبیات دانشگاه های ما در ایران در رشته ی مطالعات جنسیت فقیر یا بسیار فقیر است. یک دلیلش بر می گردد به نوپا بودن این رشته در ایران و دوم سانسور گسترده ای که حکومت اعمال می کند. به همین خاطر درس خواندن در این رشته در خارج از کشور شوق مضاعفی دارد. این جا چیزهایی می خوانی و آدم هایی می بینی که در ایران امکان خواندن و برخورد با آن ها را نداشته ای.
2- اما عشق به این رشته کافی نیست. من عاشق بودم و هستم اما هنوز کمیتم خیلی جاها لنگ می زند. دانش بالا در زبان انگلیسی از اهم واجبات است. رشته های علوم انسانی در همه جای دنیا یعنی خواندن، نوشتن و صحبت کردن. من تا وقتی که در ایران بودم تصور می کردم که تسلط کافی روی زبان دارم اما این جا، با وجود این که زبان مادریِ اکثر دانشجوها انگلیسی نیست، با مشکل مواجهم. قرار است شما در محیطی قرار بگیرید که به طور مدام، پانزده ساعت در یک روز، با زبان انگلیسی سر و کار داشته باشید. مغز فرصتی برای استراحت ندارد. رشته های مهندسی این مشکل را ندارند. آن ها واژه های ثابتی دارند که در متن های علمی شان تکرار می شود. مهندس ها برای نوشتن مقاله نیز مشکل چندانی ندارند. آن ها بسیاری از صفحات را با فرمول های ریاضی پر می کنند!
اما موفقیت در رشته های علوم انسانی در گرو درست صحبت کردن، درست نوشتن و درست خواندن است. اگر مصمم هستید از همین حالا شروع به خواندن متن های انگلیسی کنید. متأسفانه کتاب های رشته ی مطالعات جنسیت به زبان انگلیسی در ایران به ندرت یافت می شود. اما می توانید روی اینترنت دنبال کتاب بگردید یا اگر فامیل خارج از کشور دارید از او بخواهید تا کتاب های مورد علاقه تان را برای شما بفرستد. اخبار فمینیستی را هر روز از این جا دنبال کنید. سعی کنید که هر هفته دست کم یک مقاله از یکی از مجله های معتبر فمینیستی (+ +) بخوانید.
ممکن است دانش شما در علوم انسانی زیاد باشد اما به خاطر ناتوانی در ابراز این دانش به زبان انگلیسی در مقایسه با دیگران کم سوادتر به نظر بیایید. همین عامل شما را سرخورده می کند. این جا، در دانشگاه محل تحصیل من، شما باید هر روز دست کم صد صفحه به زبان انگلیسی بخوانید. هر هفته دست کم چند صفحه به زبان انگلیسی بنویسید و هر چند هفته یک بار یک ارائه ی درسی به زبان انگلیسی داشته باشید؛ و این ها کار آسانی نیست. من آرزو دارم که سال آینده چند نفر از ایران به این جا بیایند. هر کمکی از دستم بربیاید هم برایشان می کنم. تنها می خواهم بدانید که راه دشواری پیش روست. اما اگر مصمم هستید مطمئن باشید که موفق می شوید.
مطالعات جنسیت در باور اکثر دانشگاهیان یک رشته ی میان رشته ای (interdisciplinary discipline) است. با این که دانشجویان در بسیاری از دانشگاه ها بعد از تمام کردن دوره ی دبیرستان می توانند این رشته را در دوره ی لیسانس (undergraduate) آغاز کنند، اما اکثر دانشجویان از مقطع کارشناسی ارشد (graduate) وارد این رشته می شوند. زمینه ی تحصیلی دانشجویان در مقطع لیسانس، و پیش از آغاز تحصیل در رشته ی مطالعات جنسیت در مقطع کارشناسی ارشد، بسیار گسترده است؛ مثلاً دانشجویان مطالعات جنسیت در دانشگاهی که من در آن تحصیل می کنم از رشته هایی نظیر روان شناسی، ادبیات انگلیسی، علوم سیاسی، مطالعات آمریکا، روابط بین الملل، فلسفه، اقتصاد، ادبیات آلمانی، حقوق، مطالعات خاورمیانه و جامعه شناسی وارد این رشته شده اند. [البته به جز من، که مهندسی مکانیک خوانده ام، هیچ کس در مقطع لیسانس چیزی جز علوم انسانی نخوانده است.]
دانشگاه های زیادی در دنیا هستند که این رشته را ارائه می دهند. در آمریکا و کانادا به سختی می توانید دانشگاهی را پیدا کنید که رشته ی مطالعات جنسیت، مطالعات زنان یا مطالعات فمینیستی نداشته باشد. در اروپا تعداد دانشگاه هایی که این رشته را ارائه می دهند نسبت به تعداد کل دانشگاه های این قاره، و نسبت به قاره ی آمریکا، کمتر است. بهترین دانشگاه ها در زمینه ی علوم انسانی در رده بندی جهانی همان طور که انتظار می رود در آمریکا و کانادا هستند اما دانشگاه های معتبر در اروپا نیز یافت می شوند. این جا و این جا می توانید لیست مناسبی از کشورها و دانشگاه هایی که مطالعات زنان و جنسیت ارائه می دهند پیدا کنید؛ این جا می توانید نگاهی به رده بندی دانشگاه های دنیا در علوم انسانی بیندازید. البته دانشگاه هایی که رتبه ی بالایی در این رده بندی دارند، لزوماً رشته ی مطالعات جنسیت در مقطع کارشناسی ارشد ندارند و یا لزوماً برنامه ی مناسبی در رشته ی مطالعات جنسیت ارائه نمی دهند.
دانشجویان برای انتخاب دانشگاه آینده ی خود معیارهای زیادی را در نظر می گیرند. از جمله جایگاه آن دانشگاه در رده بندی جهانی، کشور و شهرِ محل دانشگاه، هزینه ی زندگی، هزینه ی تحصیل و احتمال دریافت بورس تحصیلی از طرف دانشگاه، درس های ارائه شده در رشته ی مطالعات جنسیت، حضور یا عدم حضور اعضای فامیل در آن شهر یا کشور، تعداد دانشجویان خارجی آن دانشگاه، سرد یا گرم بودن هوا، دور یا نزدیک بودن به ایران و مواردی دیگر. عواملی که ذکر کردم در انتخاب هر فرد تأثیر مستقیم یا غیرمستقیم دارند. به همین خاطر برای من سخت است که پیشنهاد دهم کدام دانشگاه برای تحصیل مناسب تر است.
با این حال تعدای از دانشگاه های اروپا که به نظرم برنامه های مناسبی دارند این ها هستند: دانشگاه های اوترخت هلند، سواس انگلیس، سی ای یو مجارستان، برگن نروژ و لوند سوئد در اروپا و دانشگاه های یو بی سی، اوتاوا، تورنتو در کانادا. پیشنهادی برای آمریکا ندارم چون اولاً اطلاعاتم ناقص است و دوماً تصور می کنم به خاطر بزرگ بودن قاره و زیاد بودن تعداد دانشگاه ها عواملی جز مناسب بودن برنامه ی آن دانشگاه در انتخاب دانشجوها دخیل باشد. لیست دانشگاه های آمریکایی در دو لینکی که پیش از این گذاشتم آمده است.
در اروپا دو برنامه ی پربار در رشته ی مطالعات زنان وجود دارد که اتحادیه ی اروپا از آن حمایت می کند و به دانشجویانی که عضو اتحادیه ی اروپا نیستند کمک مالی مناسبی ارائه می دهد: جما و ماتیلدا (GEMMA & Matilada). لیسانس من در مهندسی مکانیک باعث شد که نتوانم از این دو برنامه پذیرش بگیرم. هر کدام از این دوره ها دوساله است. اطلاعات مربوط به این دوبرنامه را این جا و این جا ببینید.
من این مراحل را به ترتیب شماره گذاری کرده ام. البته فرد متقاضی لزوماً نباید مراحل زیر را یکی پس از دیگری طی کند. بعضی از مراحل با یکدیگر هم پوشانی دارند و در بازه ی زمانی یکسان انجام می گیرند.
1- آماده شدن و شرکت در آزمون تافلTOEFL iBT (و آماده شدن و شرکت در آزمون جی آر ای GRE برای متقاضیان آمریکا)
برای آمادگی برای آزمون تافل کتاب های بارونز و لانگمن مناسب است و برای آزمون جی آر ای کتاب های بارونز و کاپلان. البته هر فرد بنا به دانش زبان انگلیسی که در خود سراغ دارد برنامه ی متفاوتی برای آمادگی انتخاب می کند. در ایران دست کم هر دوهفته یک بار آزمون تافل برگزار می شود. سازمان سنجش هر ماه یک بار آزمون تافل را برگزار می کند. مؤسسات دیگری نیز در تهران هستند که این آزمون را برگزار می کنند. از سایت اصلی ای تی اس نیز می توانید ثبت نام کنید.
هیچ آزمونی به اندازه ی تافل آی بی تی در دنیا اعتبار ندارد. هیچ دانشگاهی در دنیا وجود ندارد که آزمون تافل آی بی تی را قبول نداشته باشد. اما دانشگاه های زیادی هستند که آزمون آیلتس یا تافل پی بی تی را قبول ندارند. دورِآیلتس و تافل پی بی تی را لطفاً از همین حالا خط بکشید!
متقاضیان دانشگاه های آمریکایی باید در هر دو آزمون تافل آی بی تی و جی آر ای شرکت کنند.
2- نوشتن SOP یا Statement of Purpose
فرد متقاضی می بایست در یک متن پانصد تا هشتصد کلمه ای از انگیزه ی خود از ادامه ی تحصیل در رشته ی مطالعات جنسیت بنویسد. یادتان باشد که شما در حال رقابت با متقاضیان دیگر هستید. پس این متن باید تا جایی که می تواند روی کمیته ی پذیرش دانشگاه مقصد تأثیرگذار باشد. توضیح بدهید که چه طور پیش زمینه ی درسی، کاری، یا تجربیات شخصی و زندگی روزمره ی شما باعث گرایش شما به رشته ی مطالعات جنسیت شده است. از آینده ای که پس از پایان این رشته برای خود متصورید نیز بنویسید. توضیح بدهید که چرا ادامه ی تحصیل در رشته ی مطالعات جنسیت برای شما اهمیت دارد.
هر کس خواست ایمیل بزند تا SOP خودم را برایش بفرستم.
3- درخواست از اساتید دوره ی کارشناسی برای نوشتن توصیه نامه یا Letters of Recommendation
به طور متوسط هر دانشگاه از شما دو نامه ی پیشنهادی می خواهد. مثلاً اگر شما برای پنج دانشگاه درخواست پذیرش بدهید دست کم ده نامه ی پیشنهادی نیاز دارید. می توانید از سه تن از اساتید خود که از آن ها نمره ی بالایی گرفته اید بخواهید که هر کدام سه نامه ی پیشنهادی برای شما بنویسند (یک نفر چهارتا بنویسد!) تا در مجموع این ده نامه را داشته باشید. متن توصیه نامه هایی که هر استاد برای دانشگاه های مختلف می نویسد می تواند مشابه باشد. بعضی از دانشگاه ها از شما می خواهند که توصیه نامه ها را برایشان پست کنید یا از اساتید شما می خواهند که توصیه نامه ها را آنلاین پر کنند.
4- تهیه ی آخرین کارنامه ی انگلیسی مقطع کارشناسی (یا کارشناسی ارشد)
5- نوشتن رزومه CV
باید رزومه تهیه کنید. این که شما کی هستید، چه خوانده اید، سابقه ی کاری تان چسیت، مقاله هایتان کدام هاست، چه تجربه هایی دارید، نمره های آزمون زبانتان چه شده است و ...
هر کس خواست ایمیل بزند تا رزومه ی خودم را برایش بفرستم.
6- پر کردن فرم Application برای هر دانشگاه.
هر دانشگاه علاوه بر موارد پنج گانه ی فوق از شما می خواهد که فرم Application آن دانشگاه را نیز پر کنید.
7- فرستادن مدارک
هر دانشگاه مقررات خاص خود را دارد. بعضی از آن ها می خواهند که مدارک را برایشان پست کنید و بعضی تمام مراحل را اینترنتی انجام می دهند. به deadline فرستادن مدارک توجه لازم را مبذول بفرمایید!
دانشگاه های مقصد چه معیارهایی برای انتخاب افراد و اعطای بورس تحصیلی دارند؟
1- لیسانس دانشجو در چه زمینه ای بوده است
2- معدل دوره ی لیسانس
3- فعالیت های اجتماعی متقاضی (فعالیت های داوطلبانه، عضویت در سازمان های غیردولتی، ...)
4- نمره ی تافل (و جی آر ای برای متقاضیان دانشگاه های آمریکا)
5- متن SOP
6- توصیه نامه
اگر سؤالی به ذهنتان رسید بپرسید؛ در خدمتم.
